Kemal Ataturk

Article in other languages:

Mustafa Kemal Atatürk (Tesalonika, gaurko Grezia, 1881eko maiatzaren 19 – Istanbul, 1938ko azaroaren 10), militar eta politikari turkiar garrantzitsua izan zen. Izan ere, Turkia modernoaren aitatzat hartzen dute, hainbat erreformaren erantzule.

Mustafa Kemal 19. Dibisioiaren buru, 1915.

Herrialdeko historia modernoaren lehen presidentea izan zen, karguan 17 urtez luzatuz 1921etik hil zen arte, 1938an. Cumhuriyet Halk Partisi (Herriko Alderdi Errepublikarra) bere alderdi politikoa izan zen, berak 1919an sortutakoa.

Eduki-taula

1 Karrera militarra
2 Ibilbide politikoa
- 2.1 Erreformak
- 2.2 Kritikak
3 Ikus, gainera
4 Kanpo loturak

Karrera militarra

Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen, Otomandar Inperioarekin Alemaniaren aldekoa zena. Dardaneloetako defentzan nabarmendu zen.

Gerraren ostean ez zuen pakearen tratadua onartu, beste batzuk bezala; Ankarako Batzarre Nagusiak lehendakari izendatuta, Askapenaren Gerra zuzendu zuen irabazi arte.

Ibilbide politikoa

Mustafa Kemal Atatürk

Irabazi eta gero, sultan baztertuta, Otomandar Inperio Turkiako Errepublika bihurtu zen eta Kemal presidentea.

Erreformak

Fez izeneko kapela tradizionala Erdi Aroko jantzitzat jo eta gizonen ohituretatik desagerrarazteari ekin zion. Emakumeen jantziei dagokienez, halaber, beloa kentzen ahalegindu zen. Beste hainbat erreforma abiatu zuen emakumeen eskubideen aldekoak, tartean botoa ematekoa.

Islamaren inguruan, errepublika laikoa izateko bidean ipini zuen. Alkoholaren debekua malgutu zuen.

Hizkuntzaren alorrean, lan handia egin zuen. Tartean, turkierak grafia arabiarra baztertu eta latinezko alfabetoa sartu zuen 1928an, gaur egun daukana.

Bestela, trenbidearen sarea garatzea bultzatu zuen.